Adamyň saglygy we güzerany gündelik durmuşynda iň möhüm faktor bolanda, onuň egin-eşik zerurlyklary az ähmiýete eýe bolup görünmegi mümkin.
Şeýle-de bolsa, global egin-eşik senagatynyň möçberi we gerimi köp ýurtlardaky köp adamlara täsir edýär we muny ýadymyzda saklamak gerek, sebäbi "umumy ýagdaýa gaýdyp gelsek" halk önümleriň elýeterliliginiň özleri talap edýän we isleýän tehniki we moda/durmuş ýörelgelerine laýyk gelmegine garaşar.
Bu makala dünýäniň önümçilik ýurtlarynyň nähili dolandyrýandygyny jikme-jik beýan edýär, olaryň ýagdaýlary giňden habar berilmeýär we esasy üns sarp ediji gurşawyna berilýär. Aşakda önümçilikden ugratma çenli üpjünçilik zynjyrynda işjeň gatnaşyjynyň habar berlen teswirleri berilýär.
Hytaý
COVID-19 (koronawirus diýlip hem atlandyrylýar) başlan ýurdy hökmünde Hytaý Hytaý Täze ýyl baýramçylygynyň ýapylmagyndan derrew soň ilkinji bökdençlige sebäp boldy. Wirus baradaky myş-myşlar ýaýran mahaly, köp hytaýly işçiler howpsuzlygy barada aýdyňlyk bolmazdan işe gaýdyp gelmezligi saýladylar. Muňa Tramp administrasiýasynyň girizen salgytlary sebäpli önümçilik möçberiniň, esasan hem ABŞ bazary üçin Hytaýdan daşary geçirilmegi goşuldy.
Hytaý Täze ýylyndan bäri iki aýlyk döwür golaýlaşýarka, saglyk we iş howpsuzlygy babatda ynamyň belli däldigi sebäpli köp işçi işe gaýdyp gelmedi. Şeýle-de bolsa, Hytaý aşakdaky sebäplere görä netijeli işlemegini dowam etdirdi:
- Önümçilik möçberleri beýleki esasy önümçilik ýurtlaryna geçirildi
- Soňky müşderileriň belli bir bölegi sarp edijileriň ynamynyň ýoklugy sebäpli az mukdarda satyn alyşy ýatyrdy, bu bolsa käbir basyşlary aýyrdy. Şeýle-de bolsa, doly ýatyryşlar boldy.
- Ýurt içinde CMT-ni dolandyrmakdan has köp taýýar önüme, ýagny ýüplükleriň we matalaryň beýleki önümçilik ýurtlaryna iberilmegine esaslanyp, dokma merkezi hökmünde bil baglamak
Bangladeş
Soňky on bäş ýylyň dowamynda Bangladeş geýim eksportynyň wertikal zerurlyklaryny çynlakaý kabul etdi. 2020-nji ýylyň ýaz-tomus möwsümi üçin çig mal importyna we ýerli mümkinçilikleri ulanmaga doly taýýardy. Jikme-jik ara alyp maslahatlaşmalardan soň, esasy eksportçylar Ýewropa üçin eltip bermeleriň "adatdakysy ýaly" bolandygyny we ABŞ-nyň eksportynyň gündelik kynçylyklar we talap edilýän üýtgeşmeler bilen dolandyrylýandygyny aýtdylar.
Wýetnam
Tikinçiligiň Hytaýdan uly möçberde göçürilmegine garamazdan, wirusyň zähmeti köp talap edýän sebitlere täsiri sebäpli kynçylyklar has-da artdy.
Soraglar we jogaplar
Pudagyň soraglaryna aşakdaky jogap berilýär - jogaplar umumy pikirdir.
Jon Kilmurray (JK):Ýerli we daşary ýurtlardaky çig mal üpjünçiligi bilen näme bolýar?
"Mata eltmegiň käbir ugurlaryna täsir ýetdi, ýöne fabrikalar yzygiderli öňe gidýär."
JK:Zawodyň önümçiligi, işçi güýji we eltip bermek barada näme aýdyp bilersiňiz?
"Umuman alanyňda, zähmet güýji durnukly. Çaga dogurmak barada pikir bildirmek üçin heniz ir, sebäbi heniz hiç hili kynçylyklara duçar bolmadyk."
JK:Häzirki we indiki möwsümiň sargytlaryna müşderileriň reaksiýasy we duýgulary barada näme aýdyp bilersiňiz?
"Ýaşaýyş stili sargytlary azaldýar, ýöne diňe QR-ler. Sports, olaryň önüm sikli uzak bolany üçin, biz bu ýerde hiç hili meseläni görmeris."
JK:Logistika netijeleri näme?
"Gury ýer ulaglarynda saklanyň, serhetden serhete çenli ýollarda yza galmalar bar (meselem, Hytaý-Wýetnam). Gury ýer ulaglaryndan gaça duruň."
JK:Müşderiler bilen aragatnaşyk we önümçilik kynçylyklaryny düşünmek barada näme aýdyp bilersiňiz?
"Umuman, olar düşünişýärler, söwda kompaniýalary (agentler) düşünişmeýär, sebäbi olar howa gatnawlaryny ýa-da ylalaşyklary öz üstüne almazlar."
JK:Bu ýagdaýdan üpjünçilik zynjyryňyza gysga we orta möhletli nähili zyýan ýetmegine garaşýarsyňyz?
"Çykdajylar doňduryldy..."
Beýleki ýurtlar
Indoneziýa we Hindistan
Indoneziýa, esasanam taýýar önüm Hytaýdan göçüp gelýändigi sebäpli, möçberleriň artandygyny gördi. Ol üpjünçilik zynjyrynyň ähli elementlerine, ýagny bezeg, etiketka ýa-da gaplama işlerine esaslanyp, ösüşini dowam etdirýär.
Hindistan Hytaýyň esasy matalaryna laýyk gelýän dürli mata önümlerini öndürmek üçin yzygiderli mümkinçiliklerini giňeltmeli. Müşderilerden gijikmeler ýa-da ýatyrmalar barada uly şikaýatlar ýok.
Taýland we Kamboja
Bu ýurtlar öz başarnyklaryna laýyk gelýän önümleriň ýoluny dowam etdirýärler. Öňünden sargyt edilen çig mal bilen ýeňil tikinçilik, ýakyn adamlaryň, tikinçiligiň we dürli çeşmelerden peýdalanmagyň mümkinçilikleriniň işleýändigine göz ýetiriň.
Şri-Lanka
Käbir ugurlarda Hindistan ýaly, Şri-Lanka hem eko-önümçilik usullaryny ulanmak bilen birlikde, ýakyn eşikler, içki eşikler we ýuwulan önümler ýaly ýörite, ýokary gymmatly, inženerçilik taýdan taýýarlanan önümleri döretmäge çalyşdy. Häzirki önümçilik we eltip bermek howp astynda däl.
Italiýa
Ýüplük we mata boýunça habardaşlarymyzdan alnan habarlar bize berlen ähli sargytlaryň talap edilýän görnüşde iberilýändigini habar berýär. Şeýle-de bolsa, müşderilerden öňünden çaklamalar berilmeýär.
Saharanyň günorta bölegi
Hytaýa bolan ynam sorag astyna alynýar we bahanyň öňünden satyn almak üçin niýetlenen wagtdaky senariý barlanýarka, bu ugur ýene-de gyzyklanma döretdi.
Netijeler
Netijede, häzirki möwsümlerde eltip berme kemçilikleriniň az bölegi bilen hyzmat edilýär. Häzirki wagtda iň uly alada sarp edijileriň ynamynyň ýetmezçiligi bilen geljekki möwsümlerdir.
Käbir fabrikleriň, önüm öndürijileriň we bölek söwda kärhanalarynyň bu döwürden zyýan çekmän geçmejekdigine garaşmak adalatlydyr. Şeýle-de bolsa, döwrebap aragatnaşyk gurallaryny ulanmak arkaly üpjün edijiler hem, müşderiler hem ygtybarly we netijeli çäreler arkaly biri-birine goldaw berip bilerler.
Ýerleşdirilen wagty: 2020-nji ýylyň 29-njy apreli